phạm huý
Định nghĩa
- Động từ:
- Phạm vào điều kiêng kỵ về tên gọi: "phạm huý" chỉ hành động vi phạm, không tôn trọng những quy tắc kiêng kỵ liên quan đến tên của người có địa vị cao, đặc biệt là vua chúa, tổ tiên hoặc người đã khuất trong xã hội phong kiến.
- Vi phạm điều cấm kỵ: Nghĩa rộng hơn, "phạm huý" được dùng để chỉ hành động vi phạm những điều cấm kỵ nói chung, không chỉ về tên gọi.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Trong triều đình, ai phạm huý tên vua sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc. (Ai đó vi phạm quy tắc kiêng tên vua sẽ chịu hình phạt nặng.)
- Khi viết sử, các sử gia thường tránh phạm huý bằng cách dùng từ đồng nghĩa. (Các nhà viết sử thường tránh vi phạm kiêng kỵ tên bằng cách dùng từ thay thế.)
- Anh ấy vô tình phạm huý khi nhắc đến tên ông nội trong cuộc họp gia tộc. (Anh ấy lỡ vi phạm điều kiêng kỵ khi nói tên ông nội trong cuộc họp gia đình.)
Các cách sử dụng nâng cao
"phạm huý quốc": vi phạm tên kiêng kỵ của nhà vua hoặc quốc gia.
- Tội phạm huý quốc có thể bị xử tử. (Tội vi phạm tên kiêng kỵ của vua có thể bị xử tử.)
"tránh phạm huý": hành động chủ động không vi phạm điều kiêng kỵ.
- Người xưa thường tránh phạm huý bằng cách đổi tên hoặc dùng chữ khác. (Người xưa thường chủ động không vi phạm điều kiêng kỵ bằng cách đổi tên hoặc dùng chữ khác.)
Biến thể và từ gần giống
Huý (danh từ): điều kiêng kỵ, tên gọi cần tránh.
- Tên huý của vua thường không được phép nhắc đến. (Tên kiêng kỵ của vua thường không được phép nhắc đến.)
Phạm (động từ): vi phạm, xâm phạm.
- Hành động phạm luật sẽ bị xử phạt. (Hành động vi phạm luật sẽ bị xử phạt.)
Kiêng huý (động từ): tránh né điều cấm kỵ.
- Người dân thường kiêng huý những điều không may. (Người dân thường tránh né những điều cấm kỵ không may.)
Từ đồng nghĩa
- Vi phạm kiêng kỵ: hành động phá vỡ các quy tắc cấm kỵ.
- Xúc phạm tên huý: hành động không tôn trọng tên gọi cần kiêng.
- Phạm thượng: vi phạm điều cấm kỵ liên quan đến bề trên (thường dùng trong bối cảnh phong kiến).
Thành ngữ liên quan
- Phạm huý như phạm thượng: vi phạm điều kiêng kỵ tương đương với xúc phạm bề trên.
- Trong xã hội phong kiến, phạm huý như phạm thượng, là tội nặng. (Vi phạm điều kiêng kỵ tương đương với xúc phạm bề trên, là tội nặng.)